En ik heb al zo weinig verstand !
PFFFF…Ik weet wel leukere dingen te bedenken op vakantie !!
Niet iedereen krijgt verstandskiezen. En wie ze wel heeft, moet ze vaak laten verwijderen. Per jaar trekken kaakchirurgen zo’n 70.000 verstandskiezen.
Dus verdwijnt de verstandskies langzaam,’’ weet Jacques Baart, als kaakchirurg verbonden aan het VU Medisch Centrum Amsterdam en als docent aan het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). ,,Genetisch ligt vast dat de mens 32 tanden en kiezen krijgt. De verstandskiezen – in medische termen derde molaar of M3- zijn de laatste die doorkomen.’’ Volgens Baart heeft 7 tot 10 procent van de mensen één verstandskies niet en heeft 4 procent geen enkele verstandskies.
Voor de mensen die wél verstandskiezen hebben, is een bezoek aan de kaakchirurg niet meer vanzelfsprekend. Baart: ,,Een jaar of 10, 20 geleden was het normaal om verstandskiezen preventief te verwijderen.’’
Verstandskiezen hadden een slechte naam. Ze zouden andere tanden en kiezen verdringen. Ook zou de kies van slechte kwaliteit zijn, vol gaatjes. Baart: ,,Dat verstandskiezen andere tanden en kiezen verdringen is niet wetenschappelijk bewezen.’’ Ook is een ‘verse’ verstandskies net zo gezond.
Toch kunnen er dringende redenen zijn ze wél te verwijderen. ,,Verstandskiezen liggen soms in een moeilijke positie, bijvoorbeeld met het kauwvlak tegen de kies ervoor. Zo ontstaat een spleet waar voedsel in valt en dat veroorzaakt gaatjes.’’
Als verstandskiezen terugkerende klachten veroorzaken (slikklachten, pijn, zwelling, koorts), moeten ze eruit. Doorlopen met klachten kan gevaarlijk zijn. ,,Een ontsteking kan van de kaak overslaan naar de hals en uiteindelijk het hart,’’ weet de kaakchirurg. ,,In Nederland overlijden jaarlijks één à twee mensen aan zo’n infectie.’’
Het weghalen is een operatieve ingreep, die poliklinisch en onder plaatselijke verdoving plaatsheeft. ,,De kaakchirurg maakt een sneetje in het tandvlees en schuift het tandvlees en beenvlies opzij. Je kijkt dan tegen het kaakbot aan.’’ De verstandskies zit als het ware verstopt onder dat kaakbot en wordt met een boor verwijderd. Tenslotte wordt de wortel weggehaald. ,,De wond wordt gehecht, meestal met materiaal dat na een paar weken oplost.’’
Wie na een tijdje met zijn tong voelt over de plek waar ooit de kies zat, krijgt visioenen van een bodemloze put. Dat valt mee. Het gat in de kaak is slechts zo’n 20 millimeter diep. Dat vult zich met gestold bloed, wat naar verloop van tijd bindweefsel wordt. Uiteindelijk ontwikkelt zich nieuw kaakbot.’’
In Nederland verwijderen kaakchirurgen jaarlijks 70.000 verstandskiezen, vooral in de onderkaak. ,,In de bovenkaak worden ze meestal door de tandarts getrokken.’’ Voor de kaakchirurg is het verwijderen een routineklus. Patiënten vinden het vaak flink ingrijpend.
Zo ook Chris Heijmans, 23 jaar, journalist en weblogger. Vorig jaar december liet ze twee verstandskiezen verwijderen. Gevolg: dagenlang kreeg ze niet meer naar binnen dan een paar Danoontjes. ,,Ik was helemaal slap,’’ zegt Heijmans. ,,Slapen ging niet goed, want op mijn wang liggen deed pijn. Ik had veel hoofdpijn en de napijn hield wel een week aan.’’ In het foldertje van de kaakchirurg stond dat mensen moeten rekenen op 1 à 2 dagen pijn en ongemak. ,,Dat is wel heel kort ingeschat.’’
Kaakchirurg Baart geeft aan dat het grootste gedeelte van de patiënten niet veel last van de ingreep ondervindt. ,,Die kunnen na een dag of twee weer aan het werk.’’ Zo’n 13 procent voelt zich écht belabberd. ,,De symptomen kunnen hoge koorts, voortdurende misselijkheid en hoofdpijn zijn. Sommige mensen krijgen een ontsteking.’’ Baart raadt deze groep mensen aan de kaakchirurg te raadplegen. Ernstige complicaties zijn zeldzaam.
OPERATIE
Onderschat niet de nasleep van het operatief verwijderen van verstandskiezen. Met de volgende tips kunt u de gevolgen beperken.
1. Vraag bij het maken van een afspraak naar de consequenties van de ingreep en hou daar rekening mee. De kans is groot dat u een dag of twee niet kunt werken en een aantal dagen flinke napijn heeft.
2. Vóór de ingreep: vergeet niet lekker te ontbijten of te lunchen! Als de kies eruit is, kunt u zeker een paar uur niet eten.
3. De kaakchirurg hoort u, voordat hij de kies verwijdert, goed voor te lichten. Doet hij/zij dit niet, vraag dan om duidelijke informatie. Na de ingreep krijgt u een folder mee.
4. Neem de pijnstillers in die uw kaakchirurg u voorschrijft. Deze werken effectief tegen de pijn en zijn ook ontstekingsremmend. Neem de pijnstillers steeds in vóór de pijn de kop opsteekt.
5. Rook niet (dat verstoort de wondgenezing) en gebruik slechts matig alcohol. Alcohol vergroot de kans op nabloedingen.(Bron: AD)
HELP !!!